Nederland bestaat voor bijna een vijfde deel uit water met unieke planten en dieren. Met de kwaliteit van onze grote wateren, en de natuur die daarvan afhankelijk is, gaat het niet goed. Op veel plaatsen neemt de biodiversiteit af. Daarom werkt het Rijk in de Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW) samen met andere organisaties aan toekomstbestendige grote wateren waar goede ecologische waterkwaliteit en hoogwaardige natuur goed samengaan met een krachtige economie. In onderstaande video vertellen wij over de ambitie van PAGW.

Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW).
♪ PIANOMUZIEK ♪
VOICE-OVER: Nederland, waterland. Maar liefst een vijfde deel van ons land bestaat uit water, met unieke dieren en bijzondere planten.
♪ PIANOMUZIEK ♪
Maar het gaat niet goed met de kwaliteit van onze wateren en de natuur die daarvan afhankelijk is. Op veel plaatsen is de biodiversiteit afgenomen. Dit komt onder meer door het intensief gebruik van het water voor bijvoorbeeld transport en delfstofwinning. En door de vele waterwerken die we de vorige eeuw hebben aangelegd. Die maakten ons land veilig en welvarend. Maar die dijken, dammen, inpolderingen en andere ingrepen hebben ook een keerzijde. Door deze ingrepen zijn natuurlijke stromingen geblokkeerd, trekroutes van dieren verstoord en veel planten en dieren missen geschikte leefgebieden.
♪ KRACHTIGE MUZIEK ♪
In de Programmatische Aanpak Grote Wateren, PAGW, werken we met het Rijk, de regio en maatschappelijke organisaties aan het gehele watersysteem. Het water, de oevers, de bodem en de direct aangrenzende gebieden. Hiermee verbeteren we
de ecologische waterkwaliteit, wat leidt tot een robuustere natuur. Zo kunnen de grote wateren de effecten van klimaatverandering en het gebruik door de mens blijven opvangen, en kunnen wij hier prettig blijven wonen, werken en recreëren. Dat stimuleert de economie. Gezond en schoon water is immers voor iedereen van belang.
♪ PIANOMUZIEK ♪
Waar het kan, geven we het water meer ruimte, zorgen we voor verbindingen tussen grote en kleine wateren en ontwikkelen we leefgebieden passend bij het grote water. Dit gebeurt in vier gebieden: in het IJsselmeergebied, de grote rivieren, het Waddengebied en de Zuidwestelijke Delta. PAGW werkt ook samen met andere programma's aan grote opgaven, zoals waterveiligheid, zoet water en klimaatbestendigheid. Door bijvoorbeeld de aanleg van natuurlijke oevers en ondieptes worden golfen geremd, waardoor dijken minder hoeven te worden verhoogd. Natuurlijke oevers en moerasgebieden kunnen ook bijdragen aan het zuiveren van water, het bergen van water bij wateroverlast en het vasthouden van water
in droge periodes. Zo herstelt het ecosysteem van de grote wateren zich, waardoor de vier grote wateren beter bestand zijn tegen de gevolgen van klimaatverandering, zoals extremen in neerslag en toenemende watertemperatuur. Ook helpt dit de rijkdom aan planten en diersoorten te bewaren. Een robuuste natuur en gezonde grote wateren zijn van belang voor onze veiligheid, leefomgeving en economie.
♪ PIANOMUZIEK DOOFT UIT ♪
In beeld: Logo Rijksoverheid. Programmatische Aanpak Grote Wateren. Werken aan een levende delta. Www.pagw.nl.
Werken aan een levende delta
Het doel van de Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW) is om de ecologische waterkwaliteit te verbeteren en de natuur te versterken in onze grote wateren: het Waddengebied, het IJsselmeergebied, het Rivierengebied en de Zuidelijke Delta. Door maatregelen te nemen in het water- en bodemsysteem van deze gebieden creëren we omstandigheden die de waterkwaliteit verbeteren en de natuur versterken. Waar dat kan, geven we water meer ruimte, zorgen we voor verbindingen tussen grote en kleinere wateren en ontwikkelen we leefgebieden. Op deze manier kan het ecosysteem zich herstellen en de gevolgen van de klimaatverandering, zoals extremen in neerslag (veel/weinig) en temperatuur (laag/hoog), beter opvangen. De maatregelen zijn ook gunstig voor de rijkdom aan plant- en diersoorten, die daarmee robuust en toekomstbestendig is. Goede waterkwaliteit en robuuste natuur is belangrijk voor onze veiligheid, leefomgeving en economie.
De ministeries van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) hebben opdracht gegeven aan Rijkswaterstaat, Staatsbosbeheer en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland voor de uitvoering van de PAGW. In het programma werken we intensief samen met overheden, maatschappelijke organisaties, kennisinstellingen en bedrijven. We ondersteunen bestaande projecten en starten samen nieuwe projecten.
Nieuws

Vier nieuwe PAGW-projecten
Vlak voor kerst 2025 hebben de Ministers van Infrastructuur en Waterstaat en Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur ...
Lees verder
Als jongste teamlid meedenken en meeschrijven aan het natuurbeleidsplan
In de serie ‘De wijze raad’ laten we PAGW’ers aan het woord die dit jaar met pensioen gaan. Wat voor wijze lessen geven zij mee, ...
Lees verder
Wees welkom: informatieavond Friese IJsselmeerkust
PAGW organiseert op 21 en 28 januari 2026 een informatieavond voor de Friese IJsselmeerkust. Rijkswaterstaat presenteert de ...
Lees verder
De vier gebieden

Zuidwestelijke Delta
In de Zuidwestelijke Delta werken we aan een ecologisch veerkrachtig, klimaatbestendig gebied.
Meer over de Zuidwestelijke Delta
IJsselmeergebied
We willen het IJsselmeergebied ontwikkelen tot een robuust en veerkrachtig zoetwatersysteem.
Meer over het IJsselmeergebied
Waddengebied
In het Waddengebied werken we aan een sterk en veerkrachtig ecosysteem.
Meer over het Waddengebied
Rivierengebied
In het rivierengebied realiseren wij natuur. Dat doen we door natuurlijke en dynamische processen weer ruimte te geven.
Meer over het Rivierengebied



